Karayolu taşımacılığında her aracın uyması gereken belirli ölçü ve ağırlık sınırları vardır. Bu sınırların aşılması durumunda taşınan yükler “gabari dışı yük” olarak adlandırılır. Gabari dışı yük taşımacılığı, standart ölçüleri aşan ve özel izin, ekipman ve güzergâh planlaması gerektiren taşıma türüdür.
Bu yöntem genellikle ağır sanayi ekipmanları, enerji santrali parçaları, büyük iş makineleri, rüzgâr türbinleri, köprü kirişleri veya konteyner boyunu aşan büyük yapılar için kullanılır.
Gabari Dışı Yük Taşımacılığı Nedir?
Gabari dışı taşımacılık, standart taşıma limitlerini aşan genişlik, yükseklik, uzunluk veya ağırlığa sahip yüklerin karayolu üzerinden taşınmasıdır.
- Bu tür taşımalar, Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) tarafından belirlenen kurallara tabidir.
- Özel izin belgeleri alınmadan gabari dışı yük taşınması mümkün değildir.
- Araçlar için ek donanım (eskort araç, hidrolik dorseler, modüler treylerler vb.) kullanılır.
- Trafik güvenliği açısından güzergâh planlaması kritik öneme sahiptir.
Gabari Dışı Yük Taşımacılığı için Sınırlar
Türkiye’de karayolu taşımacılığına ilişkin ölçü ve ağırlık limitleri Karayolları Trafik Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Bu sınırların aşılması halinde taşıma gabari dışı kabul edilir.
Gabari dışı yükler için en sık kontrol edilen kriterler şunlardır:
- Ağırlık sınırları (aks başına düşen yük, toplam taşıma ağırlığı)
- Yükseklik sınırı
- Genişlik sınırı
- Uzunluk sınırı
Aşağıda özellikle en çok sorulan yükseklik ve genişlik sınırları detayları yer almaktadır.
Taşımacılıkta Gabari Yükseklik Sınırı
- Türkiye’de karayolu taşımacılığında azami yükseklik sınırı 4 metre olarak belirlenmiştir.
- Bu sınır, aracın dorsesi ile birlikte toplam yüksekliği ifade eder.
- 4 metreyi aşan her yük için özel izin alınması ve uygun güzergâh seçilmesi gerekir.
- Köprü alt geçitleri, elektrik hatları ve tüneller dikkate alınarak rota planlanır.
Taşımacılıkta Gabari Genişlik Sınırı
- Karayolu taşımacılığında azami genişlik sınırı 2,55 metredir.
- Soğutuculu araçlar için bu sınır 2,60 metreye kadar çıkabilmektedir.
- 2,55 metreyi aşan yükler gabari dışı kapsamına girer ve taşıma için KGM’den özel izin belgesi alınması gerekir.
- Taşıma sırasında eskort araçlar ve polis gözetimi gerekebilir.
